50 jaar Marchetti

SF.260 stelt leerling-piloten al halve eeuw op de proef

Gesperde wolvenbek, vlijmscherp, felgeel. Kernwoorden die de Marchetti’s SF.260 die in Belgische handen zijn omschrijven. Als je de blinkende toestellen op de flightline in Beauvechain ziet staan, associeer je ze zeker niet onmiddellijk met een halve eeuw aan luchtvaartgeschiedenis. Toch vliegen deze Italiaanse bolides al 50 jaar rond in ons Belgisch luchtruim. 2019, een ideaal moment om  terug te blikken op de geschiedenis van dit iconisch opleidingstoestel van onze Belgische Luchtmacht.

Marchetti
Kernwoorden van Marchetti: gesperde bek, vlijmscherp, felgeel

Een nieuw opleidingtoestel voor België

Januari 1969, drie Belgische piloten worden naar de fabriek van SIAI Marchetti in Italië gestuurd om daar het nieuwe lestoestel van Defensie te testen: de SF.260. Na een selectieprocedure kwam deze Italiaanse laagdekker overtuigend als winnaar uit de bus als vervanger voor de SV.4bis van de Antwerpse vliegtuigbouwer Stampe en Vertongen.

De Belgische testpiloten zouden zorgen voor enkele aanpassingen aan het ontwerp van Signor Stelio Frati, de ontwerper van het toestel. Het brandstof- en communicatiesysteem werden op punt gesteld. Ook de cockpitlayout werd aangepast naar de wensen van de Luchtmacht. Daarnaast kreeg de laagdekker een groter staartvlak, waardoor het toestel nog beter geschikt zou zijn voor acrobatie.

Swallows
Swallows: Dany Payeur & Xavier Elleboudt

Eind 1969 kwam de eerste Marchetti met immatriculatie ST-01 aan op de vliegbasis van Goetsenhoven. De eerste militaire versies kregen de naam SF.260M. In totaal werden 36 toestellen geleverd tussen 1969 en 1971.

In 1990 kocht het ministerie van landsverdeging nog eens 9 extra toestellen aan. Nu ging het over het type SF.260D. De “Delta” is een modernere uitvoering dan de “Mike” en wordt vooral gebruikt voor IFR vluchten.

Opvallende outfits

Doorheen de decennia kon je de Marchetti spotten met verschillende jasjes. Oorspronkelijk werden de toestellen geleverd in camouflage look. De eeuwwisselling gaf aanleiding tot een kleurenschema dat veel beter opviel. Sindsdien zijn de Marchetti’s geel. Voor speciale gelegenheden werden er ook special paints voorzien, zoals voor de verjaardagen of andere opmerkelijke momenten. Zo werden er 7 toestellen onderaan beschilderd met een 2. Dit om de 222.222 vlieguren die de Marchetti’s hadden gevlogen onder de aandacht te brengen. Ben je nu ook de cijfers opnieuw aan het tellen? We hebben toch maar 6 toestellen nodig voor de formatievlucht? Bij Defensie nemen ze geen risico. Er werden er 7 voorzien, in geval er een in panne zou staan.  Voor 50 jaar Marchetti werd ook een nieuw ontwerp voorzien, al werd de tail deze keer niet geschilderd maar gewrapt. Ook voor andere promotionele doeleinden, zoals display flights tijdens airshows, worden de Marchetti’s ingezet. In 1973 al werd het duo displayteam “Swallows” opgericht. Tegenwoordig kent het grote publiek de 5 rode Marchettis als ‘The Red Devils’. 

Formatie Red Devils
Formatie Red Devils

En nu nog een ‘interne keuken’ story

Er is 1 marchetti waarvan maar weinig spotters een plaatje zullen terugvinden in hun collectie. In 1994 pronkte een roze exemplaar op de apron. Het verhaal krijgen we van één van de drie die in het complot verzeild zat.

Francis Prossé werkte samen met zijn collega’s Johan Gheyskens en Marc Roosen bij de afdeling maintenance in de zuidloods in Goetsenhoven. Telkens een toestel 1500 uur had gevlogen moest het vliegtuig op ‘groot onderhoud’. ‘Echelon 5’, om in vaktermen te spreken. Hierbij werd het toestel volledig gedemonteerd en moesten alle onderdelen door de bevoegde vakspecialisten worden nagezien.

Francis, die aan de slag was als plaatslager en schilder, zette zijn twee collega’s aan tot creatief denkwerk. Het trio had er niks beter op gevonden dan de Marchetti SF-35 met ongeveer 1495 uur op de teller een nieuw kleurtje te geven. “We deden het voor de lol, maar het toestel was een hype bij de piloten,” lacht Francis, “iedereen wou plots met deze ‘Pink Panter’ de lucht in. Slechts twee of drie piloten viel deze eer te beurt, want het resterende aantal vlieguren was beperkt. Wellicht ben ik één van de enige die het toestel op foto heb. Een beeld dat ik graag deel met de lezers van RateOne.”

Unieke foto's van de roze Marchetti
Unieke foto’s van de roze Marchetti

Op onze vraag of er berispingen zijn gekomen van hogerhand op de grap van het trio zegt Francis: ‘Ah, de sfeer op het werk was super! Officieel kwam er via hiërarchische weg wel een berisping, eerder omdat het moest. Uiteindelijk kon iedereen de grap wel smaken, al mochten ze het niet openlijk toegeven.’

Specifications for SF.260 M+

  • Fuel capacity: 243l
  • Engine: Lycoming O540-E4-A5 (260pk)
  • Cruise speed: 150 kts

Reportage uit: RateOne editie 06

Meer Militaire berichten

A400M Atlas, wat een beest!
12 oktober 2020
Piloot Martin Leeuwis
Jachtvliegers doen een boekje open
13 september 2020
Cover Het Droneboek
Het droneboek van André Jansens
3 september 2020
Screenshot op RateOne website
Luchtvaartgeschiedenis.be en RateOne bundelen de krachten
22 augustus 2020
Koninklijke Aeroclub Keiheuvel neemt afscheid van Mon
20 april 2020
A400M MSN104
Eerste vlucht van de Airbus A400M van het Luxemburgse leger
14 april 2020
Betekenis van de strepen van een piloot
27 december 2019
Een warme actie t.v.v. FONAVIBEL
24 december 2019
Fonavibel, een warme blik achter de schermen van de Belgische Luchtmacht
24 december 2019
Hoogvliegers: een sterk staaltje ‘Top Gun’ uit Nederland
23 december 2019
Glenn Miller 75 jaar geleden verdwenen tijdens vlucht
16 december 2019
Militaire luchtverkeersleiders definitief verhuisd
3 december 2019
Jos snor palmers
In het hol van de… Tiger
14 november 2019
Bram Vermeulen
Wist je dat… de nieuwe weerman luchtcadet was?
8 november 2019
IACE: Belgische luchtcadetten slaan vleugels uit in het buitenland
8 november 2019
Renaud ‘Grat’ Thys Van de Belgische valk naar de Canadese horzel
8 november 2019
F-35, de keuze is gemaakt
8 november 2019
Vleugels, de ultieme beloning voor elke luchtcadet
7 november 2019
Aankomst eerste F-35 alvast ‘niet onzichtbaar’
3 november 2019
International Air Cadet Exchange 2019
10 oktober 2019
Prom 70C Brothers in Arms
10 oktober 2019
Weemoed geïnkt op een gevoelige huid
4 oktober 2019
Sensation flight aan boord van een Mirage M5B
19 september 2019
De laatste vlucht van koning Boudewijn
5 september 2019
‘Musée de l’ALAT et de l’Hélicoptère’, walhalla voor helikopterfanaten
5 september 2019
A(i)rtistic: Liévin d’Ydewalle
14 augustus 2019
RBAC – IACE 2019
23 juli 2019
Achter de schermen bij Airbus in Sevilla: A400M in productie
1 mei 2019
Terugblik: Marc Emonts-Gast
1 mei 2019
RS05 op rust in Oostende
19 januari 2019
Vleugels krijg je niet zomaar, je moet ze verdienen
7 november 2018