Thermiek, de motor voor zweefvliegers

Een toestel van enkele honderden kilo’s met twee personen aan boord landt op het vliegveld van Weelde na een vlucht van ruim 3 uur. De piloten vertellen ons dat ze 200 km hebben afgelegd, een schitterende vlucht waarbij ze geen druppel brandstof nodig hadden. Dit is mogelijk dankzij een wonder van de natuur: thermiek!

Luchtfoto vanuit het zweefvliegtuig
Luchtfoto vanuit het zweefvliegtuig

Wat is thermiek precies?

Eenvoudig gezegd is dit opstijgende lucht. Door in zo’n luchtkolom te cirkelen kunnen we hoogte winnen, soms tot wel 5 m/s in België. Niet iedere dag is geschikt om te zweefvliegen. In onze streek is het weer vaak te slecht en kunnen we geen thermiek vinden. Op mooie zomerdagen staan zweefpiloten met een smile op hun gezicht, want goed weer staat vaak synoniem voor thermiek.

Doordat elk oppervlak een andere warmtecapaciteit heeft, warmen bepaalde grondsoorten (bv. zand of omgeploegde aarde) veel sneller op dan andere (water, bos…). Boven oppervlakken die makkelijk opwarmen kunnen warme luchtbellen gevormd worden en met wat wind lossen de bellen en stijgen ze op als een onzichtbare warme luchtballon. Bij een kolom van opstijgende lucht dankzij deze bellen spreken we dus van sterke thermiek. De zuil kan heel smal zijn, waardoor je zweefvliegtuigen maar ook paragliders vaak heel scherpe bochten ziet maken.

Hoe herkent de piloot thermiek?

Om thermiek te herkennen heb je 2 belangrijke zaken: instrumenten in de cockpit en ervaring. Ieder zweefvliegtuig heeft een VVI of verticale snelheidsmeter aan boord als belangrijkste instrument om thermiek te vinden. Dit toestel geeft aan of de glider stijgt of daalt.

Daarnaast is ervaring belangrijk. Onder mooie cumuluswolken – schaapjeswolken in de volksmond – heb je een grote kans om thermiek te vinden. Op plaatsen waar geen wolken zijn, is er meestal een neerwaartse luchtstroom die we willen vermijden. Ervaring leert je om goede wolken te herkennen en je perfect te positioneren om de beste stijgstromen te vinden.

De cockpit
De cockpit

Zijn er verschillende soorten thermiek?

Er bestaan heel wat verschillende soorten thermiek, maar in het vakjargon wordt vaak de term gewone en blauwe thermiek gebruikt. Bij gewone thermiek zijn er cumuli aanwezig, waardoor we de thermiek makkelijker kunnen vinden. Bij blauwe thermiek is er zo weinig vochtigheid in de lucht dat er geen wolken kunnen gevormd worden wanneer de lucht opstijgt, afkoelt en normaal gezien met voldoende vochtigheid condenseert. Op zo’n moment baseren we ons vooral op de warmtecapaciteiten van het grondsoorten waarboven we vliegen.

Zonder thermiek kan je dus niet vliegen?

Inderdaad, thermiekvliegen is een kunst en kan bij jonge piloten voor veel frustratie zorgen. Zelf staan ze na enkele minuten terug aan de grond, terwijl ervaren piloten enkele uren rond het veld blijven cirkelen. Als beginnend piloot word je gemotiveerd met diploma’s om duurvluchten te maken van 1 en daarna 5 uur. Ervaren rotten nemen het tegen elkaar op tijdens wedstrijden om zo snel mogelijk een bepaald parcours af te leggen. Het is vooral belangrijk dat kennis en ervaring met jonge piloten wordt gedeeld.

Reportage uit: RateOne editie 06

Meer recreatieve berichten

A400M Atlas, wat een beest!
12 oktober 2020
Achter de schermen bij SABCA
100 jaar SABCA
28 september 2020
Flanders Airport klaar voor de toekomst
28 september 2020
Rik Moons vliegt met ULM
Column – Pan Pan Pan
24 september 2020
Toestel crash Coyette
Na de helikoptercrash: nog steeds moeder van drie, maar ook weduwe en ondernemer
24 september 2020
Badge Sabena Piet Van Riet
Toen gouden strepen nog autoriteit konden afdwingen
24 september 2020
Joke van Vooren in VLOC Oostende
Virtual reality
22 september 2020
Captain Ives Belmans 2019
Belgische piloot in het Rijk van de sjeiks
13 september 2020
Piloot Martin Leeuwis
Jachtvliegers doen een boekje open
13 september 2020
Vertrekkende luchtballonnen
Luchtballonen brengen zorgverleners in de wolken
8 september 2020
Cover Het Droneboek
Het droneboek van André Jansens
3 september 2020
Piloten Nils en Stijn
Na de Sea King nu ook Agusta A109 voor studenten van het VLOC
2 september 2020
Screenshot op RateOne website
Luchtvaartgeschiedenis.be en RateOne bundelen de krachten
22 augustus 2020
Piloot Anneleen Smits
Zonnig of niet, laat je nooit verrassen!
23 juni 2020
Sabca vestiging in Charleroi
Eeuweling Sabca terug in Belgische handen
20 juni 2020
Sabena Aerospace en North Sea Aviation Center parkeren vliegtuigen in Oostende
15 juni 2020
Zicht vanuit een helikopter cockpit
Opleiding tot vliegtuig- of helikopterpiloot geschrapt voor subsisies KMO-portefeuille
12 juni 2020
Philippe Bodson
Philippe Bodson lanceert ASL FLY EXECUTIVE: onbezorgd vliegen zoals in de jaren ’70
11 juni 2020
Versoepeling corona-maatregelen voor lichte luchtvaart
31 mei 2020
Partnership tussen The Aviation Factory en North Sea Aviation Center in Oostende
23 mei 2020
In vlucht
Federaties halen slag thuis! Luchtsport terug mogelijk vanaf 11 mei 2020.
10 mei 2020
Ook recreatieve piloten willen zo snel mogelijk opnieuw de lucht in.
5 mei 2020
Sun Air, vanaf september 2020 op Brussels Airport
Brussels Airport verwelkomt Sun-Air vanaf september 2020
23 april 2020
Koninklijke Aeroclub Keiheuvel neemt afscheid van Mon
20 april 2020
A400M MSN104
Eerste vlucht van de Airbus A400M van het Luxemburgse leger
14 april 2020
De sfeervolle opening van de vernieuwde Skyhall, januari 2020.
Skyhall: nieuwe bestemming voor iconisch luchthavengebouw
4 april 2020
Gevolg COVID-19: raken jonge piloten ooit nog aan een job?
2 april 2020
10-12/9/21
Sanicole Airshow
2 april 2020
Air Antwerp logo
Ook Air Antwerp schort vluchten op vanaf 22 maart
18 maart 2020
10/10/20
Brussels Aviation Collectible Show
Zaventem
6 maart 2020
Repatriëring Europeanen uit Wuhan via Melsbroek
31 januari 2020
vliegtuig Brussels Airlines
Schorsing alle vluchten bij Brussels Airlines vanaf zaterdag 21 maart.
29 januari 2020
Piloot en 2 toeschouwers komen om tijdens airshow in Guatemala
18 januari 2020
Sabena, het turbulente verhaal van een pionier
1 januari 2020
Betekenis van de strepen van een piloot
27 december 2019
Een warme actie t.v.v. FONAVIBEL
24 december 2019
Fonavibel, een warme blik achter de schermen van de Belgische Luchtmacht
24 december 2019
Orgaantransport: een race tegen de tijd!
24 december 2019
Eerste editie, valse start
24 december 2019
De MUG-heli, een onbetaalbaar verschil
24 december 2019
Hoogvliegers: een sterk staaltje ‘Top Gun’ uit Nederland
23 december 2019
Glenn Miller 75 jaar geleden verdwenen tijdens vlucht
16 december 2019
Militaire luchtverkeersleiders definitief verhuisd
3 december 2019
BIV op vliegtuigen? Het aandeel luchtvaart is verwaarloosbaar: slechts 0,02 %
14 november 2019
Jean-Pierre De muyt
Special Job @ BELGOCONTROL
14 november 2019
Marchetti
50 jaar Marchetti
14 november 2019
Jos snor palmers
In het hol van de… Tiger
14 november 2019
CO2 uitstoot vliegtuig
Wat met BIV op vliegtuigen?
10 november 2019
Bram Vermeulen
Wist je dat… de nieuwe weerman luchtcadet was?
8 november 2019
IACE: Belgische luchtcadetten slaan vleugels uit in het buitenland
8 november 2019
Nancy Vermeulen
Piloot worden was geen droom, enkel een stap in de goede richting
8 november 2019
Renaud ‘Grat’ Thys Van de Belgische valk naar de Canadese horzel
8 november 2019
F-35, de keuze is gemaakt
8 november 2019
Vleugels, de ultieme beloning voor elke luchtcadet
7 november 2019
meaux airshow 2020
28/06/20
Meaux Airshow
Meaux Esbly Airport, Isles-lès-Villenoy, Frankrijk
4 november 2019
Aankomst eerste F-35 alvast ‘niet onzichtbaar’
3 november 2019
Helikopter kopen of huren?
31 oktober 2019
Belgisch kampioen kunstvliegen 2018
31 oktober 2019
Niky Terzakis, CEO van Air Belgium
31 oktober 2019
Icarus bronsgieterij rate one
Waar dromen versmelten tot kunstwerken
31 oktober 2019
Piere d'ardenne Alfako Rate One
Pilotenopleiding, waar loopt het mis?
31 oktober 2019
info
Air Antwerp biedt via KLM extra diensten aan en mikt op extra omzet
27 oktober 2019
Lady Bush Pilot
10 oktober 2019
International Air Cadet Exchange 2019
10 oktober 2019
Pegasus, is niet het enige paard dat vliegt
10 oktober 2019
Prom 70C Brothers in Arms
10 oktober 2019
Weemoed geïnkt op een gevoelige huid
4 oktober 2019
Op de grond of in de lucht… deze boxers presteren altijd!
4 oktober 2019
Niet alleen gevechtspiloten vliegen met straaljagers!
4 oktober 2019
20/9/20
Flandre Lys Airshow
Merville
19 september 2019
21/7/20
Nationale feestdag
Brussel/Bruxelles
19 september 2019
16-18/7/21
Royal Internationa Air Tattoo
RAF Fairford
19 september 2019
12/6/20
50 jaar Midden-Zeeland Airshow
Arnemuiden
19 september 2019
14-17/4/21
Aero Friedrichshafen
Friedrichshafen
19 september 2019
Sensation flight aan boord van een Mirage M5B
19 september 2019
Euravia Rate One
Zeg niet zomaar ‘studentenclub’ tegen EUROAVIA
19 september 2019
FlyAdvisor: Discover Poland
19 september 2019
FlyAdvisor Knokke EBKW
5 september 2019
De laatste vlucht van koning Boudewijn
5 september 2019
Bruegel siert zesde Belgian Icon-vliegtuig van Brussels Airlines
5 september 2019
‘Musée de l’ALAT et de l’Hélicoptère’, walhalla voor helikopterfanaten
5 september 2019
A(i)rtistic: Liévin d’Ydewalle
14 augustus 2019
RBAC – IACE 2019
23 juli 2019
Air Astrid
9 juli 2019
Achter de schermen bij Airbus in Sevilla: A400M in productie
1 mei 2019
Terugblik: Marc Emonts-Gast
1 mei 2019
RS05 op rust in Oostende
19 januari 2019
Primeur uit Antwerpen: medisch transport via drones
6 december 2018
Vleugels krijg je niet zomaar, je moet ze verdienen
7 november 2018
FlyAdvisor: dagje Midden-Zeeland
14 september 2018